Những điều bạn nên biết về hợp đồng kỳ hạn tương lai Bitcoin của Tập đoàn CME

Việc sở giao dịch Cboe mở hợp đồng kỳ hạn tương lai cho Bitcoin hôm chủ nhật vừa qua có thể được xem như một phát pháo mở đầu. Và động thái tương tự của Tập đoàn CME vào ngày 18 tháng 12 sắp đến mới chính là loạt đại pháo tiếp theo khai hoả trên toàn bộ mặt trận kinh doanh của các thị trường kỳ hạn, các tập đoàn môi giới đầu tư và quan trọng nhất, thị trường giao dịch Bitcoin.

Sau đây là bốn điều quan trọng nhất bạn phải biết về sự kiện này:

1. Thị trường kỳ hạn tương lai hoạt động như thế nào?

Nói trắng ra, hợp đồng kỳ hạn tương lai chỉ đơn giản là một cách đánh cược đã được hợp thức hoá vào giá trị trong tương lai của tất cả mọi thứ, từ bắp, cổ phiếu, lãi suất ngân hàng, chỉ số S&P 500 cho đến giá Bitcoin. Bỏ qua hết mấy từ ngữ chuyên ngành phức tạp, tôi sẽ giải thích cách nó hoạt động với một ví dụ minh hoạ hết sức dễ hiểu sau đây. Giả sử bạn và đồng nghiệp của bạn cá cược với nhau dựa trên giá Bitcoin trong tương lai.

Vào thời điểm viết bài, giá Bitcoin đang là khoảng 16.000 đô la Mỹ. Bạn cho rằng nó sẽ còn tăng nữa. Nhưng ông bạn Bob của bạn thì lại nghĩ nó sẽ rớt giá. Vì quá khó chịu với mấy câu lảm nhảm ca ngợi Bitcoin của bạn, Bob thách bạn bỏ tiền ra cá cược với anh ta rằng giá Bitcoin sẽ lên hay xuống trong vòng ba tháng nữa.

Một đồng Bitcoin lên giá bao nhiêu, Bob sẽ chịu mất cho bạn bấy nhiêu tiền. Ngược lại, nếu Bitcoin rớt giá, bạn sẽ phải đưa anh ta số tiền tương ứng với mức giá đã mất. Bạn đang “long” Bitcoin và sẽ có lời nếu Bitcoin lên giá (Long là từ tiếng Anh thể hiện việc giao dịch sử dụng đòn bẩy tài chính margin trading để mua một khí cụ đầu tư, hoặc mua một hợp đồng kỳ hạn tương lai của một khí cụ đầu tư). Ngược lại, Bob đang “short” Bitcoin và sẽ có lời nếu Bitcoin rớt giá (Short là từ tiếng Anh thể hiện việc giao dịch sử dụng đòn bẩy tài chính margin trading để bán một khí cụ đầu tư, hoặc bán một hợp đồng kỳ hạn tương lai của một khí cụ đầu tư)

Ba tháng trôi qua, đã đến lúc xem ai thắng trong vụ cá cược này. Bạn và Bob lên mạng và thấy giá Bitcoin đang là 18.000 đô la Mỹ. Vậy là bạn thắng và Bob phải chịu mất 2.000 đô.

Những gì bạn và Bob vừa làm tương tự như một giao dịch trong một thị trường kỳ hạn tương lai, nơi có hai phe đối lập cùng đặt cược trên giá trị của một khí cụ đầu tư và những hợp đồng cá cược đó được hai bên thanh toán bằng tiền.

Hãy để ý rằng chẳng có phe nào có Bitcoin cả. Bạn không cần phải lặn lội đi mua Bitcoin trên mấy cái sàn giao dịch ở tận đâu. Và cũng chẳng có một xu Bitcoin nào được chuyển từ phe này qua phe kia. Chỉ cần có đủ hai phe có đánh giá đối lập nhau về giá trị của một khí cụ đầu tư, vậy là đủ. Và sàn giao dịch hợp đồng kỳ hạn tương lai là nơi tạo điều kiện cho cả hai phe gặp nhau và cá cược với nhau chỉ bằng mấy cú nhấp chuột.

Để tham gia thị trường kỳ hạn tương lai, cũng giống như tham gia đầu tư trên các sàn giao dịch trực tiếp, bạn phải nạp một số tiền vốn lên sàn giao dịch để quy đổi tương ứng ra một số lượng hợp đồng kỳ hạn bạn giữ. Khi bạn “long” 1 Bitcoin, bạn mua một hợp đồng kỳ hạn của người khác với mức giá hiện tại. Khi bạn “short” 1 Bitcoin, bạn bán một hợp đồng kỳ hạn của bạn với mức giá hiện tại. Đến kỳ hạn hợp đồng, bạn bị bắt buộc phải bán hợp đồng đã mua hoặc mua lại hợp đồng đã bán với giá trị tại thời điểm đó.

Không giống một số thị trường tài chính khác, thị trường kỳ hạn tương lai là một thị trường khắc nghiệt (zero-sum game) nơi mà ứng với một đô la tiền lời của người này sẽ có một đô la tiền lỗ mà người khác phải chịu. Thực sự mà nói, nó cũng giống như cá cược trên mạng vậy thôi, nhưng nó hợp pháp và tiền lời từ giao dịch thị trường tương lai thì nghe có vẻ ngầu hơn tiền thắng cá độ bóng đá.

2. Thị trường kỳ hạn tương lai có đòn bẩy tài chính

Giới đầu cơ rất thích giao dịch hợp đồng kỳ hạn tương lai vì họ được phép dùng đòn bẩy tài chính để gia tăng lợi nhuận một cách đáng kể. (Đòn bẩy tài chính, nói nôm na, là hình thức mượn tiền của sàn giao dịch để đầu tư với khoản đặt cọc là số vốn đang để trên sàn.)

Tập đoàn CME ước lượng mức đặt cọc bắt buộc cho hợp đồng kỳ hạn tương lai Bitcoin là 43%. Có nghĩa là để mua hoặc bán 1 hợp đồng kỳ hạn tương lai Bitcoin bạn phải nạp lên sàn giao dịch 43% giá trị của 1 đồng Bitcoin vào thời điểm giao dịch.

3. Hợp đồng kỳ hạn tương lai cho Bitcoin sẽ được giao dịch như thế nào?

Hợp đồng kỳ hạn tương lai cho Bitcoin của Tập đoàn CME có thể sẽ được giao dịch ở mức giá bằng khoảng gấp năm lần giá Bitcoin trên các sàn giao dịch trực tiếp (Tức là mỗi hợp đồng quy định giao dịch 5 Bitcoin). Bên cạnh đó, Tập đoàn CME có Chỉ số thời giá thực cho Bitcoin BRTI (Bitcoin Real Time Index) của riêng họ để các nhà đầu tư tham khảo. Như vậy có thể nói, giá một hợp đồng kỳ hạn tương lai cho Bitcoin của CME sẽ bằng khoảng năm lần BRTI.

Khi đến kỳ hạn hợp đồng, thời điểm xem xét ai là người thắng cược, CME lại dùng một chỉ số thời giá Bitcoin khác gọi là BRR (Bitcoin Reference Rate) để xác định giá trị chính thức của các hợp đồng. Vì sao lại như vậy?

Một vấn đề tồn tại của các khí cụ đầu tư dựa trên tiền điện tử là các sàn giao dịch tiền điện tử online có tổng thanh khoản không quá lớn. Theo lý thuyết, một nhà đầu cơ cá mập có thể gom một lượng hợp đồng kỳ hạn Bitcoin khổng lồ có giá trị khoảng 10 triệu đô la. Ngay trước khi đến hạn hợp đồng, hắn ta lên một sàn giao dịch online và mua một số lượng Bitcoin trị giá khoảng 2 triệu đô la, thổi giá Bitcoin lên khoảng 2-3%. Hắn có thể lỗ 2-3% trong giao dịch mua 2 triệu đô la đó nhưng lại thu lợi lớn từ 2-3% trong số hợp đồng kỳ hạn có giá trị tận 10 triệu đô la.

Chỉ số thời giá tham khảo BRR của CME được thiết kế để ngăn chận hành vi thao túng thị trường này. BRR là giá trung bình động của Bitcoin trên một vài sàn giao dịch trong khoảng thời gian 1 tiếng đồng hồ. Thao túng giá Bitcoin trong một vài giây thì còn có thể nhưng làm được trong vòng cả tiếng đồng hồ là điều hoàn toàn không khả thi.

4. Thị trường kỳ hạn tương lai cho Bitcoin của CME lớn hơn Cboe rất nhiều

Cboe làm rất rầm rộ khi khởi động thị trường kỳ hạn của họ. Nhưng tính ra, khối lượng giao dịch của họ vô cùng ít ỏi. Từ chủ nhật qua thứ hai, chỉ có hơn 4000 hợp đồng được giao dịch.

Cboe không phải là một tập đoàn lớn trên thị trường kỳ hạn tương lai. CME mới là một ông lớn, và thực tế họ là sàn giao dịch kỳ hạn tương lai lớn nhất thế giới. Có một số nhà môi giới đầu tư thậm chí còn không thèm giao dịch trên Cboe mà chờ CME mở cửa thị trường Bitcoin mới nhảy vào.

Vì lý do đó, số lượng nhà đầu tư tham gia vào thị trường Bitcoin sẽ tăng mạnh khi CME khai trương. Và khối lượng giao dịch của CME sẽ lớn gấp nhiều lần Cboe. Chúng ta có thể đoán được tầm ảnh hưởng của CME lên thị trường giao dịch Bitcoin trực tiếp sẽ rất lớn.

Jordan Wathen

(Bitcoin Việt Nam lược dịch từ nguồn của Nhà Motley Fool và có bổ sung thông tin)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *